SNHR, Beşşar Esed rejiminin 5 yıllık abluka ve yoğun saldırıların ardından 12 Nisan’da ele geçirdiği Doğu Guta’ya ilişkin rapor yayınladı.

Raporda, Şam’daki Doğu Guta bölgesinde zarar gören en az 3 milyon konut olduğu belirtilerek, “Milyonlarca Suriyelinin çeyrek asır çalışıp yaptıkları evleri yer bir oldu.” denildi.

Uydu fotoğraflarında bölgenin tamamen yıkıldığı, hatta bazı mahallelerin haritadan silindiği görüldü.

Rusya ve rejimin bölgede, topçu atışları, tanklar, vakum ve misket bombaları, Scud roketleri kullandığı anımsatılan raporda, “Rejim, Suriye’nin genelinde şu ana kadar minimum 70 bin varil bombası kullandı. Bunların yıkıntı gücü en az 7 nükleer bombaya eş değer.” ifadesi kullanıldı.

Raporda, Doğu Guta’da Rusya ve rejimin 18 Şubat-12 Nisan 2018’de karadan karaya 3 bin 968 roket, bin 674 varil bombası, 5 bin 281 havan ve topçu mermisi, 4 patlayıcı hortum, 60 yakıcı cephane, 45 misket cephanesi kullandığı belirtildi.

SNHR bu bilgilerin ardından raporunda, yerle bir olan Beyt Sava, Duma, Misraba ve Şifoniyye yerleşimlerinden uydu fotoğraflarına yer verdi.

Raporda, 5,4 kilometrekarelik Şifoniyye’ye 204 hava saldırısı, 115 varil bombası,195 karadan karaya roket atıldığı bildirildi.

Söz konusu dönemde Doğu Guta’da 317’si çocuk, 280’i kadın olmak üzere toplam bin 843 sivil hayatını kaybettiği belirtildi.

Aynı dönem içerisinde bazı sivillerin açlıktan öldüğünün kaydedildiği raporda, 61 yaşam merkezine saldırı düzenlendiği bilgisine yer verildi.

Birleşmiş Milletler (BM) Dünya Gıda Programı (WFP), Suriye’de Beşşar Esed rejiminin abluka ve yoğun saldırılar sonucu ele geçirdiği Doğu Guta’da yaklaşık 200 bin sivilin kaldığını, rejimin BM’ye halen bölgeye erişim izni vermediğini belirtti.

WFP Suriye Direktörü Jakob Kern, BM Cenevre Ofisi’nde düzenlediği basın toplantısında, milyonlarca Suriyeli sivilin yaşadığı İdlib’e yönelik yapılacak bir saldırının sonuçlarının Halep, Rakka ve Doğu Guta’ya göre çok daha büyük felaketlere yol açacağı uyarısında bulundu.

İdlib’de Suriye’nin farklı bölgelerinden yerinden edilmiş sivillerin de barındığını anımsatan Kern, “Bölgenin yüzölçümü ve nüfusu dikkate alındığında buraya yapılacak bir saldırı çok daha büyük bir felakete yol açar.” ifadesini kullandı.

Kern, ülkede bir an evvel barış sürecinin başlaması gerektiğinin altını çizerek, “Suriye’de 7 yıldır süren savaş artık insanları bıktırdı. Suriyeliler barış ve normal hayatlarına tekrar dönmek istiyorlar”   dedi.

Esed rejiminin yaklaşık 2 hafta önce ele geçirdiği Doğu Guta’daki son duruma da değinen Kern, şöyle konuştu: “Doğu Guta artık kuşatma altında değil ama hala WFP ekiplerinin bölgeye ulaşması için erişim iznimiz yok. Suriye rejimi hala erişim izni vermedi. Suriye’de (rejimden) bir izin almadan bir yerden başka bir yere hareket etmenize müsade edilmiyor. Biz de dahil, elinizde dolaşım izni olduğuna dair belgeler olmadığı sürece hiçbir yere hareket etmek mümkün değil.”

Kern, Doğu Guta’da hala yaklaşık 200 bin sivilin yaşadığını, 150 bin kişinin de bölgeyi terk etmek zorunda kaldığını anımsatarak, Doğu Guta halkına acil gıda ulaştırmak için bir kez daha erişim izni verilmesi çağrısında bulundu.

Suriye’de her 10 kilometrede bir kontrol yapıldığını anlatan Kern, bu durumun özellikle yerinden edilen sivillerin hayatını daha da zorlaştırdığına dikkat çekti.

Esed rejimi ve destekçileri, aylardır katliamlar yaptıkları Şam’ın Doğu Guta bölgesinde kontrolü 12 Nisan’da tümüyle ele geçirmişti.

Rejimin Doğu Guta’da kontrolü sağlamasının ardından tahliyeler devam ediyor. Rejim kontrolündeki Doğu Guta’dan muhalif gruplardan 130 aile daha tahliye edilerek terörden arındırılmış bölge olan Afrin kentine yerleştirildi.

Rûdaw’ın haberine göre, muhalif gruplardan boşaltılan Suriye’nin Doğu Guta kentinden yaklaşık 130 aile Efrin’e bağlı Raco ilçesine yerleştirildi.

Ayrıca ulaşılan notlarda Doğu Guta’dan getirilerek Raco ilçesine yerleştirilen Arap ailelerin adlarına ve nereden getirildiklerine dair bilgiler bulunuyor.

Yerel kaynaklar, Efrin’in Raco ilçesine getirilen Arap ailelerin bazılarının yerleştikleri evlerin duvarına “Allah bize, kendi evimizden daha güzel ev verdi” yazdıklarını söylüyor.

Doğu Guta’daki muhalif grupların boşalmasına dönük girişiminin sonuçlanmasından sonra Guta’dan 100 bine yakın insanın Azez, Afrin ve İdlib’e taşındığı basına yansımıştı.

Türk Silahlı Kuvvetleri ve ÖSO, Afrin’i terörden arındırarak 18 Mart günü kent merkezinde kontrolün sağlandığını duyurmuştu.

ABD ve NATO kanadının “güçlü şüphe” diyerek hala kimin tarafından düzenlendiği yönünde kanıt sunmadığı o görüntülerle ilgili Rus SPUTNIK kanalı yeni bazı görüntüler yayınladı. Bir süredir saldırıya ait olduğu iddia edilen görüntülerin “düzmece2 olduğuna dair yayınlar yapan SPUTNIK, son yayınlanan videoda da saldırıda kimyasal saldırıya maruz kaldığı iddia edilen ve görüntülere yansıdığı söyleyen kişilerle konuştuğuna yer verdi

Beyaz Miğferler’in ‘kimyasal saldırı’ videosunda yer alan çocuklardan biri olduğu belirtilen 10 yaşındaki Mustafa adlı çocukla görüşen SPUTNIK, Ceyş-ul İslam militanlarının, istediklerini yapmaları karşılığında kendilerine hurma vereceklerini söylediğini aktardı.

Beyaz Miğferler’in videosunda yer alan ve kimyasal saldırı mağduru olduğu iddia edilen çocuk olan Hasan Diab da, Rossiya 24 televizyonuna yaptığı açıklamada, çekimler karşılığında kendilerine yiyecek verildiğini söylemişti. Hasan’ın babası Omar Diab da kimyasal saldırı olmadığını, çocuğunun iyi olduğunu belirtmiş ve BM’nin New York veya Cenevre’deki merkezlerinde ifade vermeye hazır olduklarını kaydetmişti. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova da Hasan’ın video ile ilgili birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde (BMGK) açıklama yapması gerektiğini dile getirmişti.

“Ruslar inceleme heyetini bölgeye almıyor”

Rus haber kaynaklarının aktardığı yukarıdaki iddiaların yanında Batı kaynaklı iddialar da Rusların inceleme heyetini özellikle bölgeye almadığını iddia ediyor.
Suriye’deki Sivil Savunma (Beyaz Baretliler) Başkanı Raid Salih, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütünü (KSYÖ) Duma’da kimyasal silah saldırısı sonucu hayatını kaybedenlerin defnedildikleri yerler konusunda bilgilendirdiklerini söyledi.

Salih sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Suriye rejimi ile Rusya’nın kimyasal saldırı kurbanlarının cesetlerinin yerini değiştirmesinden veya delilleri karartıp, saklamasından korktuklarını” belirtti.

Salih, ayrıca Suriye rejimi ve Rusya’nın denetçilerin Duma’ya girmesine izin vermelerini ümit ettiklerini ifade etti.

ABD başta olmak üzere bazı batı ülkeleri, Rusya’yı KSYÖ heyetinin Duma’ya girişine engel olmakla suçluyor.

KSYÖ Genel Direktörü Ahmet Üzümcü, 18 Nisan’da Suriye rejiminin, Doğu Guta’da muhaliflerin kontrolündeki son nokta olan Duma ilçesinde 7 Nisan’da düzenlendiği kimyasal silah saldırısına yönelik araştırmaya güvenlik gerekçesiyle başlayamadıklarını ve henüz bölgeye girilemediğini bildirmişti.

Suriye rejiminin, başkent Şam’ın Doğu Guta bölgesinde muhaliflerin kontrolündeki son nokta olan Duma ilçesinde sivil yerleşimlere 7 Nisan’da düzenlediği kimyasal silah saldırısında 78 sivilin hayatını kaybettiği iddia edilmişti. HABER MERKEZİ

Esad rejiminin başlıca destekçilerinden İran’ın İngilizce haber kanalı Press TV, Suriye güçlerinin başkent Şam’ın kuzeydoğusundaki bir kentin kontrolünü “tamamen tesis ettiklerini” duyururken bu gelişmenin militanların kontrol ettikleri bölgeyi hükümete geri vermeyi kabul etmelerinin ardından geldiğini belirtti.

Ceyş ül İslam örgütü militanlarının Suriye hükümetiyle varılan anlaşma uyarınca silahlarını teslim ettikten sonra aileleriyle dün Kalemun bölgesindeki Dumayır kentini terkettiklerini anlatan Press TV, 5 bin kadar militan ve ailelerinin otobüslere binerek Cerablus’a gitmek üzere kentten ayrılmalarından sonra ordu birliklerinin “militanlarca kente yerleştirilen mayınları temizleme hazırlandığını” da kaydetti.

Suriye resmi haber ajansı SANA’nın militanların kentten ayrılmalarına ilişkin fotoğralarına yer verildiği haberde, Dumayır’ın Doğu Guta’taki Duma kentine kısa mesafede olduğuna dikkat çekerken, Duma’nın Suriye ordusunun Doğu Guta’ta militanlardan geri aldığı son kent olduğunun altını çizdi.

Press TV ayrıca, Suriye ordusunun militanları Şam yakınlarındaki bölgeleri terketmeleri için 48 saat süre verildiğini, Suriye ordusunun Yarmuk dahil Şam’ın güneyindeki semtleri teröristlerden temizlemek için bir askeri operasyona hazırlandığını da kaydedi.

Bir kısmı IŞİD, diğer kısmı ÖSO ve Nusra grubu elindeki bölge, Şam’ın güneyindeki Yarmuk Filistin kampı ile el Hacer el Eswad bölgesine yakın. Burası, Suriye hükümetinin tahliye anlaşmaları karşılığında kontrol altına aldığı Doğu Guta’dan daha küçük bir alan.

Hükümeti destekleyen bölgesel askeri ittifaktan bir komutan, Suriye ordusunun, asıl saldırıdan önce Salı gününden beri bölgeyi top ateşi altında tuttuğunu söyledi.

Şam merkezine 8 km mesafedeki Yarmuk kampı, iç savaşın başladığı 2011 yılından önce Suriye’deki en büyük Filistin mülteci kampıydı.

Kamptaki mültecilerin çoğunun ayrılmış olmasına rağmen Birleşmiş Milletler hâlâ birkaç bin Filistinlinin burada bulunduğunu söylüyor.

Suriye hükümeti, ülkede yıllardır yaşanan ağır kuşatma koşullarına ve Rusya ile İran desteğindeki yoğun askeri saldırılara maruz kalan muhaliflerin ellerindeki topraklardan çıkarmak için diğer muhalif grupların hakim olduğu bölgelere gitmelerine izin veriyor.

Rejim, son iki haftada zorunlu tahliye anlaşmalarıyla başkent Şam çevresindeki Duma, Doğu Guta, Baytima, Beit Sham gibi banliyölerde kontrolü sağlamıştı. Son olarak bugün Dumayr bölgesinde benzer bir tahliye için anlaşma sağlandığı bildirilmişti.

Rejim güçleri bu hamlelerle başkent Şam çevresindeki cep hatlarını kontrol altına alarak, muhaliflerin kontrolündeki daha geniş bölgeleri ele geçirmeyi amaçlıyor. Bunun ilk işareti olarak Suriye Arap Ordusu, Dumayr hattının da kuzeyinde muhaliflerin kontrol ettiği ve yine kuşatma altında bulunan alana hava saldırısı başlatmıştı. Bu sabah başlayan saldırılarda Ruhayban bölgesinin bombalandığı belirtildi. HABERYİRMİ 

Suriye rejimi, Doğu Guta halkına ‘muhbirlik’ yapması istenen “anlaşma ve taahhüt belgesi” dağıttı.

Doğu Guta’yı terk etmek yerine kalmayı seçen insanlara rejim, beş maddeden oluşan anlaşma belgesini imzalamaya zorluyor.

Bu maddelerden en önemlisi rejime karşı gösteri yapmak isteyenleri gizlememek ve saklamamak.

Yerel medya Doğu Guta sakinlerine dağıtılan “Anlaşma ve taahhüt belgesi” isimli belgenin bir kopyasını yayınladı.

İşte imzalamaya zorlanan anlaşma belgesindeki maddeleri:

“Ayaklanmalara, gösterilere katılmayacağıma ve bunları yapanları saklamayacağıma söz veriyorum”

“Ve herhangi bir biçimde silah ticareti veya silah kaçakçılığı yapmamaya, ne adı altında olursa olsun güvenlik güçlerine, polise ve askeri görevliye saldırganlık göstermeyeceğime söz veriyorum.”

Dördüncü maddede şu yazı yazıyor: “Yukarıdaki maddeleri ihlal etmem halinde uygulanacak cezaları kabul ediyorum”.  

Beşinci maddede de: “Her zaman devletin kurumları altında, milletin gurur ve gücünü inşa etmek için çalışacağıma söz veriyorum.” şeklinde bir cümle mevcut.

Yerel kaynaklar, belgenin aynı zamanda rejimle anlaşmak isteyen kişilerce de imzalanacağını doğruladı. Bunu yapmak isteyen kişiler bölgedeki devrimci grupların varlığı sırasında onlarla birlikte çalışırken neler yaptığını ve biyografisini ayrıntılı bir şekilde sunmak zorunda.

Yerel kaynakların aktardığına göre bu anlaşmada, “silahlı suçlar veya başka suçlamalarda bulunanların adli güvenlik soruşturması yapılacak, anlaşma yapılan kimseye ne yapacağına karar vereceği 6 aylık bir belge verilecek, bu süreçte kimlik belgelerini alabilir, öğrenimini tamamlamak için başvurabilir veya rejim istemediği zaman Suriye’yi terk edebilir.” gibi bir şart bulunuyor.

Sivil Komite, Doğu Guta bölgesi için Rusya ile daha önce bir anlaşmaya zaten varmıştı. Bu anlaşmaya göre kimse adli takip sürecine girmeyecek ve bölgede kalıcı durumda olacak, aynı zamanda  kimse 6 ay boyunca zorunlu hizmette bulunmayacaktı.

Rejim ablukası altında bulunan Şam‘a bağlı Duma ilçesinde 8 Nisan’da meydana gelen olayda 75 sivilin hayatını kaybettiği bildirilmişti. Bu ABD, Fransa ve İngiltere, 14 Nisan’da Suriye’de rejime ait 16 ayrı hedefi füze saldırısıyla hedef almıştı. 14 Nisan’da düzenlenen saldırının, rejim ve Rus unsurlarının Doğu Guta’ya yönelik kimyasal saldırı düzenlediği gerekçesiyle yapıldığı açıklanmıştı.

Rejim ve Rusya, kimyasal saldırı düzenlemediklerini açıklamıştı. Bazı iddialara göre de Batı tarafından fonlanan Beyaz Kasklılar gibi örgütler eliyle saldırı ABD müdahalesine zemin hazırlamak üzere kurgulanmış bir provokasyon olarak tezgahlandı.

Suriye ordusu Doğu Guta’nın örgütlerden tamamen arındırıldığını açıklayarak zafer ilan etti.

SANA’nın aktardığına göre, Suriye ordusu Doğu Guta’nın illegal örgütlerden tamamen arındırıldığını açıkladı.

SANA’ya konuşan Suriye ordusundan bir kaynak, ordunun ülkede düzeni yeniden sağlamak için neye mal olursa olsun ülkede terörizmin kökünü kurutmaya kararlı olduğunu söyledi.

Açıklamada, örgütlerin bölgedeki son mevzisi olan Duma’yı terk ettikleri belirtildi.

Rusya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada da bölgede bulunan 21 bin örgüt üyesi ve ailesinin tamamının tahliye edildiği belirtildi.

Ordunun zaferinin ABD, İngiltere ve Fransa’nın, Suriye ordusunun Doğu Guta’da kimyasal silah kullandığı iddiasıyla ülkeye saldırı düzenlemesinin üzerine gelmesi dikkat çekti.

Suriye’deki kimyasal saldırıya ilişkin açıklamalarda bulunan Rusya Savunma Bakanlığı Sözcüsü General İgor Konaşenkov, “Rusya’nın daha önce böyle bir sahte kimyasal saldırı girişimi yapılabileceği” uyarısında bulunduğunu ve “provokasyonun” arkasında İngiltere’nin olduğunu söyledi.

BBC’nin haberine göre, Rusya Savunma Bakanlığı Sözcüsü General İgor Konaşenkov, İngiltere’yi Duma’daki kimyasal saldırıyı ‘sahnelemekle’ suçladı.

General Konaşenkov “Rusya’nın daha önce böyle bir sahte kimyasal saldırı girişimi yapılabileceği” uyarısında bulunduğunu ve “provokasyonun” arkasında İngiltere’nin olduğunu söyledi.

Sözcü ayrıca, “Suriyeli muhaliflerin kontrolündeki bölgelerde faaliyet gösteren arama, kurtarma ve ilkyardım kuruluşu Beyaz Baretliler’in de operasyonda rol aldığını” savundu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da bundan birkaç saat önce, Suriye’de düzenlendiği belirtilen kimyasal saldırının, “yabancı ajanlarca” sahnelendiğini söylemiş, kimyasal saldırının bir ülkenin önderliğindeki “Rus karşıtı kampanyanın” bir parçası olarak sahnelendiğine dair “inkar edilemez” kanıtları bulunduğunu belirtmişti.

Ancak Lavrov herhangi bir ülkeye işaret etmemişti.

ABD ve Fransa, ellerinde saldırının yaşandığı yönünde kanıtlar olduğunu söylerken, İngiltere’yle birlikte Suriye’ye bir askeri misillemede bulunmayı değerlendiriyorlar.

Suriye hükümetinin müttefiki Rusya ise hava saldırılarının yeni bir savaş riski getirebileceği uyarısında bulundu.

Bağımsız kimyasal silah uzmanları da, kanıt aramak üzere Doğu Guta’ya doğru yola çıktı ve yarın bölgede olmaları bekleniyor.

Öte yandan Rusya, Suriye’deki kimyasal saldırı iddiaları üzerine bu ülkeye askeri bir müdahalede bulunulmasının “tehlikeli bir tırmanışa yol açabileceği” uyarısında bulundu. Rusya’nın BM Büyükelçisi Vassily Nebenzia, “Acil öncelik savaş tehlikesini ortadan kaldırmaktır” dedi.

Rus büyükelçi Washington’u uluslararası barışı tehlikeye atmakla suçladı ve durumu “çok ciddi” diye tanımladı.

Batılı ülkeler bir saldırıya hazırlandıklarının işaretlerini verirken Suriye’nin müttefiki Rusya bu tür bir adıma şiddetle karşı çıkıyor.

‘Tırmanış tehlikesi yüksek’

Büyükelçi Nebenzia, BM’nin New York’daki merkezinde Güvenlik Konseyi’nin kapalı kapılar ardında yaptığı toplantıdan sonra gazetecilere “Malesef hiçbir olasılığı dışlayamayız” dedi ve Suriye’deki Rus askeri varlığı nedeniyle “tırmanış tehlikesinin çok yüksek” olduğunu söyledi.

Daha önce Genelkurmay Başkanı da dahil önde gelen başka Rus yetkililer ABD’nin Suriye’ye yöneltebileceği füzelerin vurulacağını ve Rus askeri personelinin tehdit altında olması halinde bu füzelerin atıldığı yerlerin de hedefleneceğini söylemişlerdi.

Rusya’nın BM Büyükelçisi Nebenziya, Güvenlik Konseyi’ni bugün Batı ülkelerinin muhtemel askeri müdahalesini görüşmek üzere yeniden toplantıya da çağırdı.

Beyaz Saray ise karar vermeden önce kendisine gelen istihbaratı değerlendirmeye ve müttefikleriyle görüşmeye devam ettiğini söylüyor.

Bu arada Kimyasal Silahları Yasaklama Örgütü (OPCW), Suriye’ye giden bağımsız uzmanların Cumartesi günü iddiaları araştırmaya başlayacaklarını duyurmuştu.

Batı neden askeri müdahaleyi konuşuyor?

Batılı ülkelerin Suriye’ye yönelik bir askeri müdahaleyi değerlendirmeleri, geçen Cumartesi günü Şam yakınlarında Suriye hükümet güçlerinin kuşatması altındaki Duma kasabasına yönelik kimyasal silah saldırı düzenlediği ve onlarca kişinin öldüğü iddialarına dayanıyor.

İddiaların kaynağı rejime direnen kesimler, onlarla çalışan yardım ve sağlık görevlileri.

Suriye’de hükümet güçlerinin kimyasal silah kullandığı iddiası ilk de değil. Geçen yıl Han Şeyhun adlı bölgede kimyasal silah kullanıldığı iddiaları gündeme gelmiş ve ABD buna füze saldırısıyla cevap vermişti.

Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad ve hükümeti kimyasal saldırı iddialarını kesin şekilde reddediyor, bunların uydurulmuş olduğunu söyleyerek, bağımsız uzmanları bölgeye davet ediyor.

İddialara konu Duma kasabasının içinde bulunduğu Şam’ın çok yakınındaki Doğu Guta bölgesinde 6 haftadır şiddetli çatışmalar yaşanıyordu ve muhalefet kaynakları tahminen 1700 civarında sivilin yaşamını kaybettiğini söylüyorlardı.

Yine muhalefete yakın İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne göre dün tamamen hükümet güçlerinin eline geçen bölgede kalan son 4 bin civarında İslamcı milis ve sivillerin tahliyesi bugün de devam ediyor.

Kimyasal saldırının kanıtı var mı?

Suriye’de uluslararası hukuka yönelik ihlal iddialarını kayda geçiren Suriye hükümeti karşıtı bir kuruluş olan (The Violations Documentation Center) VDC, ağzında köpükler olan, derisinin rengi farklılaşmış ve gözlerinde yanıklar olan cesetler bulunduğunu söylüyor.

Dün adını vermeyen ABD yetkililerinin Amerikan NBC televizyonuna bölgedeki insanlardan alınan kan ve idrar örneklerinde klorin ve sinir gazı çıktığını söyledikleri aktarılmıştı.

Henüz uluslararası bağımsız uzmanlar bölgede inceleme yapmış değiller ancak ABD’nin BM temsilcisi Nikki Hayley dün “Kesinlikle yeterli delilimiz var ama ne adım atacağımız adımları dikkatli değerlendirmemiz gerekiyor” demişti.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da ellerinde kanıt olduğunu söyledi ama ayrıntı vermedi.

İngiltere’de ise hükumet yetkilileri saldırıdan Esad yönetiminin sorumlu olmasının “çok muhtemel” olduğu ifadesini kullanmışlardı.