İran Dışişleri Bakanı Zarif ABD’yi diplomatik çabalara darbe indirmekle suçladı. Zarif, ABD ile pazarlık yapmayacaklarını söyledi.

İran Dışişleri Bakanı Muhammed Cevad Zarif, ABD’nin Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) olarak adlandırılan nükleer anlaşmadan ayrılarak küresel sorunları diplomasiyle çözme yönündeki çabalara darbe indirdiğini ifade etti.

İran Dışişleri Bakanı Zarif, “ABD’nin dış politikası krizde” başlığıyla kaleme aldığı İran basınında yayımlanan makalesinde, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin uluslararası anlaşmalara saygı duymadığını belirtti.

Zarif, “KOEP, Trans-Pasifik Ortaklığı ve Paris İklim Anlaşması’nın ardından mevcut ABD yönetiminin çekildiği üçüncü çok taraflı anlaşma olarak kayıtlara geçmiştir.” değerlendirmesinde bulundu.

“Trump yönetimi diplomatik çabalara darbe indirdi”

Trump yönetiminin uluslararası anlaşmaları ihlal ederek, Birleşmiş Milletler’in parçası olduğu anlaşmaları ve ABD’nin de taraf olduğu Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması (NAFTA) gibi küresel ticaret sistemlerini tehlikeye attığını belirten Zarif, bölgesel ve küresel sorunların diplomatik yollarla giderilmesi yönündeki çabalara da darbe indirdiğini dile getirdi.

Zarif, ABD’nin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) onayladığı nükleer anlaşmadan ayrılmasını çelişkili ifadelerle açıklamaya çalıştığını ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun 21 Mayıs’ta yaptığı İran’la ilgili taleplerini sıralayan 12 maddelik açıklamasının “saçma ve temelsiz” olduğunu öne sürdü.

İranlı Bakan, “ABD yönetimi, diplomasi ve çok taraflılığı baltalayarak uluslararası alanda kendisini yalnızlığa itiyor.” ifadelerini kullandı.

“ABD ile pazarlık yapmayacağız”

Pompeo’nun İran’la müzakere için ön şartlar koyduğunu hatırlatan Zarif, uluslararası toplumda ABD yönetiminin uluslararası anlaşmaları çiğnemesi nedeniyle bu ülkeyle müzakere konusunda ciddi kuşku duyulduğunu aktardı.

ABD’nin uluslararası hukuku sürekli çiğneyerek “haydut devlet” haline geldiğini ileri süren Zarif, “İran’ın sözünü tutmayan ve birbiri ardına çok taraflı bir anlaşmayı sabote etmek için hareket eden bir ülke ile pazarlık yapmayacağını” kaydetti.

İran’ın müzakere şartları

İran’ın BMGK onayından geçen bir anlaşmayı ihlal eden bir ülkeyle müzakere etmesinin de mümkün olmadığını kaydeden Zarif, Pompeo’nun müzakere için öne sürdüğü 12 şarta karşılık ülkesinin şartlarını açıkladı.

İran Dışişleri Bakanı Zarif, ABD yönetiminin İran’a karşı sürdürdüğü “tehdit politikasından” vazgeçerek, ülkesinin iç işlerine müdahalesine son vermesi gerektiğini belirtti.

Zarif, ABD’ye İsrail’in nükleer silahlardan arındırılmasına muhalefetini bırakma ve Suudi Arabistan’a silah satışını durdurma çağrısında bulundu.

ABD ile müzakere etmek için Trump yönetimine bölgedeki askeri güçlerini çekme şartını da koşan Zarif, makalesini şöyle tamamladı:

“ABD hükümeti söz konusu politikalarından söz ve eylemleriyle vazgeçerse küresel izolasyonu sona erecek, İran ve dünyada yeni bir Amerikan imajı oluşacak, güvenlik, istikrar ve kapsayıcı sürdürülebilir kalkınma yönünde ortak çabalara yol açacaktır.”

ABD Dışişleri Bakanı Pompeo, 21 Mayıs’ta ABD’nin İran ‘dan taleplerini içeren 12 maddelik bir liste açıklamış, İran’a karşı “eşi benzeri görülmemiş bir finansal baskı” ve “tarihteki en güçlü yaptırımların” uygulanacağını duyurmuştu.

Nükleer krizini tekrar başlatacak açıklama İran Atom Enerjisi Kurumu’ndan geldi.

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekber Salihi, 2015 yılında imzalanan nükleer anlaşmanın başarısızlığa uğrama ihtimaline karşı teknik açıdan hazırlıklı olduklarını söyledi.

İran Dini lideri Ali Hamaney, 4 Haziran’da yaptığı açıklamada, nükleer anlaşmanın çökme ihtimaline karşı uranyum zenginleştirme faaliyetlerine hazır olunması talimatını verdiğini söylemişti.

İran devlet televizyonuna konuşan Ali Ekber Salihi, Natanz nükleer tesisindeki santrifüj üretimine değinerek, “Büyük liderimizin emrinden sonra merkezi 48 saat içinde yeniden devreye soktuk. Tesislerin bir ay içinde tamamlanabileceğini düşünüyoruz” dedi.

Tahran yönetimi ise 5+1 ülkeleri ile imzaladığı nükleer anlaşmaya halen bağlı olduğunu açıklıyor.

Mehr haber ajansına göre, uzmanlar bugün müzakereler için Tahran’da toplanıyor.

Haberde, uzun zaman önce kararlaştırılan toplantı, ABD’nin mayıs ayında nükleer anlaşmadan çekilmesinin ardından İran’ın uranyum zenginleştirme programını yeniden başlatacağını ilan etmesiyle oluşan gergin havada gerçekleşiyor.

Nükleer anlaşmanın tarafları Fransa, İngiltere, Rusya, Çin ve Almanya’dan uzmanların katıldığı toplantıda, teknik detayların ele alındığı belirtildi.

İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, ülkesinin askıya aldığı nükleer çalışmaların yeniden başlatılması için hazırlıkların yarından itibaren başlatılması talimatını verdiği bildirildi.

İran İslam Devriminin kurucu lideri Ayetullah Humeyni’nin ölüm yıldönümü anma töreninde konuşan Hamaney, ABD’nin İran ile 2015 yılında varılan nükleer anlaşmadan geçen ay ayrılarak İran’a yönelik yeniden ekonomik yaptırımlar başlatmasını eleştirdi.

Ayetullah Hamaney, ABD’nin başlattığı ekonomik yaptırımlar için şunları söyledi:

“Bazı Avrupa ülkeleri, İran’ın hem ekonomik yaptırımları kabullenip hem de nükleer faaliyetlerinden vazgeçmesini istiyor. Bu devletlere sesleniyorum, bu rüyanız gerçekleşmeyecek. İran halkı ve devleti, hem ambargoda olup, hem nükleer faaliyetlerinin kısıtlatılmasını kabul etmeyecek.”

Uranyum zenginleştirme faaliyeti konusunda ise Hamaney, şöyle dedi:

“Nükleer Enerji Kurumu, mevcut nükleer anlaşma kapsamında, 190 bin santrifüje ulaşılması için derhal hazırlıklarına başlamalı ve Cumhurbaşkanı’nın talimatını verdiği diğer hazırlıklar da yarından itibaren başlatılmalı.”

ABD’nin İran yaptırımlarından korunmak için AB 1996’dan kalma bir yasayı dirilten AB, ardından Avrupa Komisyonu’nun enerjiden sorumlu üyesi Miguel Arias Canete’yi Tahran’a gönderdi.

AB’nin enerji komiseri Miguel Arias Canete, bugün Tahran’a başlayan ziyaretinde İran petrolü ve gazı almaya devam etmek ve Avrupa şirketlerini Amerikan yaptırımlarından korumaya yönelik planları sunacak.

Bugün İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı Ali Ekbar Salihi, Çevre Bakanı İsa Kalantari ve Petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene ile görüşecek Canete, yarın Dışişleri Bakanı Cevad Zarif ile biraraya gelecek.

TRUMP’IN KARARI SONRASI BATI’DAN İLK ZİYARET

Avrupa Komisyonu’nun enerjiden sorumlu üyesi Miguel Arias Canete, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la nükleer anlaşmadan çekildiğini ve yeniden yaptırım uygulamaya başlayacağını açıklamasından beri Tahran’ı ziyaret eden ilk Batılı yetkili.

‘TOTAL ÇEKİLİRSE YERİNİ ÇİN DEVLET ŞİRKETİ ALIR’

Trump’ın kararını açıklamasının ardından Fransız Total ve Hollandalı Maersk şirketleri İran’da kalmaya devam etmelerinin imkansız olacağını açıklamıştı.

İran Petrol Bakanı Bijen Namdar Zengene ise Fransız Petrol Şirketi TOTAL’in doğalgaz sahası Güney Pars 11’inci safhasının geliştirilmesi anlaşmasından çekilmesi durumunda süreci Çin Ulusal Petrol Şirketi’yle (CNPC) yürüteceklerini söylemişti.